Przy chorobach

Co jeść przy zatruciu pokarmowym

Co jeść przy zatruciu pokarmowym? Najpierw nawodnienie, potem bulion, kleik ryżowy i banan. Lista produktów wolno i unikać oraz kiedy iść do lekarza.

Natalia Dąbrowska Natalia Dąbrowska 5 min czytania
Miska klarownego bulionu - co jeść przy zatruciu pokarmowym

Co jeść przy zatruciu pokarmowym? W ostrej fazie, gdy dokuczają wymioty i biegunka, najważniejsze jest nawodnienie, a nie jedzenie – małe, częste łyki płynów i elektrolitów. Gdy nudności i wymioty ustępują, wprowadzaj stopniowo łagodne, lekkostrawne posiłki: klarowny bulion, kleik ryżowy, gotowany ryż, sucharki, banana i pszenne pieczywo. Jedzenie ma odciążyć przewód pokarmowy i pozwolić mu się zregenerować, dlatego przez pierwsze dni unikaj tłuszczu, mleka, surowizny i ostrych przypraw. Większość zatruć pokarmowych ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni.

Co dzieje się przy zatruciu pokarmowym

Zatrucie pokarmowe to reakcja organizmu na drobnoustroje lub ich toksyny w zepsutym albo skażonym pożywieniu. Wymioty i biegunka są tu mechanizmem obronnym – układ pokarmowy stara się szybko usunąć szkodliwą treść. Z tego powodu w pierwszej fazie nie chodzi o to, by zatrzymać objawy za wszelką cenę, lecz by nie dopuścić do odwodnienia i dać przewodowi pokarmowemu warunki do regeneracji. Błona śluzowa jelit jest wtedy podrażniona, a zdolność trawienia, zwłaszcza tłuszczu i laktozy, przejściowo spada. Dlatego posiłki w tym okresie mają być proste, łagodne i pozbawione drażniących składników.

Pierwsza faza – płyny przede wszystkim

W pierwszych godzinach organizm często odrzuca jedzenie, a próby jedzenia na siłę nasilają wymioty. Skup się wtedy na nawodnieniu, ponieważ przy wymiotach i biegunce tracisz dużo wody oraz sodu i potasu.

  • Pij bardzo małymi, częstymi łykami – łyżka co kilka minut, jeśli są wymioty.
  • Najlepsze są doustne płyny nawadniające (ORS) z apteki, dobrze sprawdza się też klarowny, lekko osolony bulion warzywny.
  • Dobre płyny: woda, słaba herbata, doustny płyn nawadniający, klarowny bulion.
  • Unikaj soków, słodkich napojów gazowanych, kawy, alkoholu i mleka.
  • Płyny podawaj w temperaturze pokojowej – zbyt zimne mogą nasilić nudności.
Klarowny bulion
Lekko osolony, klarowny bulion warzywny dostarcza płynów i odrobiny sodu, jest łatwy do przyjęcia i dobrze rozpoczyna powrót do jedzenia po ustąpieniu wymiotów.

Powrót do jedzenia – krok po kroku

Gdy mijają nudności i utrzymasz płyny przez kilka godzin, możesz zacząć jeść. Wprowadzaj produkty od najbardziej neutralnych, w małych porcjach.

  • Zacznij od klarownego bulionu i kleiku ryżowego, który łagodnie zagęszcza stolec.
  • Dołącz gotowany ryż, sucharki, banana, pszenne pieczywo, gotowanego ziemniaka.
  • Następnie chude gotowane mięso (drób), delikatne zupy i gotowane warzywa bez skórki.
  • Jedz częściej, ale mniejsze porcje – to mniej obciąża żołądek.

Zasady doboru łagodnych produktów na ten okres opisaliśmy szerzej w przewodniku co to jest dieta lekkostrawna.

Co wolno, a czego unikać

Wolno (faza powrotu) Unikaj (kilka pierwszych dni)
klarowny bulion, kleik ryżowy tłuste, smażone i panierowane potrawy
ryż, sucharki, banan, tosty mleko i nabiał (przejściowa nietolerancja laktozy)
chude gotowane mięso, ziemniak surowe warzywa i owoce, surówki
gotowane warzywa bez skórki ostre przyprawy, alkohol, kawa

Jak długo trzymać łagodną dietę

Lekkostrawne posiłki utrzymuj zwykle przez 2-3 dni od ustąpienia objawów, a potem stopniowo wracaj do normalnego jadłospisu. Nie ma potrzeby przedłużać bardzo ubogiej diety na wiele dni, bo organizm po infekcji potrzebuje pełnowartościowego pożywienia do regeneracji. Tłuszcz, mleko i surowe warzywa wprowadzaj jako jedne z ostatnich, obserwując, czy nie wracają wzdęcia i luźne stolce. Po infekcji przewodu pokarmowego pomocne bywa też wsparcie flory jelitowej – praktyczne wskazówki znajdziesz w artykule dieta po antybiotyku – co jeść, gdzie omawiamy odbudowę mikrobioty po jej zaburzeniu.

Zatrucie a profilaktyka kolejnych epizodów

Po wyjściu z ostrej fazy pomyśl o tym, co mogło być źródłem zatrucia, by ograniczyć ryzyko nawrotu. Najczęstsze przyczyny to niedogotowane mięso, jaja i ryby, długo przechowywane potrawy w cieple oraz produkty po terminie. Dbaj o oddzielanie surowego mięsa od innych produktów, mycie rąk i desek oraz szybkie schładzanie ugotowanych dań. Te proste zasady higieny kuchennej zmniejszają prawdopodobieństwo kolejnego zatrucia.

Najczęstsze błędy

Najczęstszy błąd to zbyt szybki powrót do normalnego, tłustego jedzenia, zanim żołądek się uspokoi. Drugi to picie dużych porcji płynów naraz, co prowokuje wymioty. Trzeci to próby nawadniania słodkimi sokami i napojami gazowanymi – cukier nasila biegunkę. Czwarty to sięganie po mleko i nabiał w pierwszych dniach. Piąty to przyjmowanie na własną rękę leków zatrzymujących biegunkę – w niektórych zatruciach mogą one zaszkodzić, dlatego stosuj je tylko po konsultacji z lekarzem.

Kiedy do lekarza
Skontaktuj się pilnie z lekarzem, jeśli wystąpi: krew lub śluz w stolcu albo wymiocinach, czarne smoliste stolce, wysoka gorączka, silny lub nasilający się ból brzucha, uporczywe wymioty utrzymujące się ponad 24 godziny, objawy odwodnienia (skąpa ciemna mocz, suchość w ustach, zawroty głowy, silne osłabienie) albo gdy objawy nie ustępują po kilku dniach. Po pomoc zgłoś się szybciej u małych dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i osób z chorobami przewlekłymi. Jeśli podejrzewasz zatrucie grzybami lub objawy neurologiczne (zaburzenia widzenia, mowy, osłabienie mięśni), zgłoś się natychmiast.

W skrócie

  • W ostrej fazie liczy się nawodnienie, nie jedzenie – małe, częste łyki płynów i elektrolitów.
  • Powrót do jedzenia zaczynaj od bulionu i kleiku ryżowego, potem ryż, banan, sucharki.
  • Unikaj tłuszczu, mleka, surowizny, ostrych przypraw i alkoholu przez kilka pierwszych dni.
  • Leków przeciwbiegunkowych nie bierz na własną rękę – tylko po konsultacji z lekarzem.
  • Krew, gorączka, silny ból lub odwodnienie to sygnał, by zgłosić się do lekarza.

Przeczytaj też

Czytaj dalej w tym temacie