Przepisy

Lekka zupa jarzynowa — bez zasmażki, przepis na 4 porcje

Lekka zupa jarzynowa bez zasmażki to jeden z filarów diety lekkostrawnej — dostarcza elektrolitów, witamin z gotowanych warzyw i lekkostrawnych węglowodanów z makaronu ryżowego, przy minimalnym obciążeniu dla jelit. Zupę przygotowuję bez…

Natalia Dąbrowska Natalia Dąbrowska 5 min czytania
Lekka zupa jarzynowa — bez zasmażki, przepis na 4 porcje

Lekka zupa jarzynowa bez zasmażki to jeden z filarów diety lekkostrawnej — dostarcza elektrolitów, witamin z gotowanych warzyw i lekkostrawnych węglowodanów z makaronu ryżowego, przy minimalnym obciążeniu dla jelit. Zupę przygotowuję bez kostki rosołowej, bez śmietany i bez smażonej cebuli. Gotuje się 35 minut. Poniżej dokładny przepis na 4 porcje z gramami składników i trzema wariantami modyfikacji.

Dla kogo

  • dieta lekkostrawna przy wrzodach, gastritis, zapaleniu trzustki (remisja)
  • refluks — zupa warzywna bez pomidorów i bez ostrego to bezpieczna baza
  • rekonwalescencja po biegunce infekcyjnej — warzywa gotowane łatwiej przyswajalne niż surowe
  • seniorzy z osłabionym apetytem — ciepła zupa łatwiej się przyjmuje niż dania stałe
  • dzieci od 1. roku życia po infekcji żołądkowo-jelitowej (bez soli lub z minimalną ilością)
  • osoby po antybiotykoterapii — wywar warzywny nawadnia i remineralizuje

Kiedy NIE jeść tej zupy

Zupa jarzynowa jest bezpieczna dla niemal wszystkich pacjentów na diecie lekkostrawnej. Jedyny wyjątek: faza 1 po operacjach brzusznych (wyłącznie płyny klarowne). Jeśli masz kamicę nerkową szczawianową, ogranicz ilość brokułu (zawiera szczawiany) — zastąp go marchewką lub ziemniakiem.

Składniki — 4 porcje

  • marchewka 200 g (2 średnie, obrane, w plastry 5 mm)
  • pietruszka (korzeń) 100 g (1 duża, obrana, w plastry)
  • seler (korzeń) 80 g (mały kawałek, obrany, w kostkę)
  • ziemniak 150 g (1 średni, obrany, w kostkę 1,5 cm)
  • brokuł 100 g (różyczki, nie łodyga — łodyga twardniejsza do strawienia)
  • makaron ryżowy drobny (vermicelli) 60 g
  • woda 1,2 l (lub domowy bulion warzywny bez kostki)
  • masło 5 g — do podania, na talerz
  • natka pietruszki 1 łyżka (posiekana, do podania)
  • sól ½ łyżeczki (2,5 g)
  • liść laurowy 1 szt. (do wywaru, wyjąć przed podaniem)

Bulion dla dzieci bez kostki: jeśli przygotowujesz dla dziecka poniżej 2 lat, kup gotowy bulion ekologiczny dla dzieci bez soli i dodatków (np. Hipp BIO lub odpowiednik) albo ugotuj wywar z marchwi i pietruszki bez soli.

Przepis krok po kroku (35 minut)

  1. Minuty 0–5 — przygotowanie: Obierz marchewkę, pietruszkę, seler i ziemniaka. Marchewkę i pietruszkę pokrój w plastry 5 mm (nie ciensze — rozpadają się w wywarem), seler w kostkę 1 cm, ziemniaka w kostkę 1,5 cm. Brokuł podziel na różyczki wielkości bite — wystarczą 2–3 minuty gotowania na końcu.
  2. Minuty 5–8 — start gotowania: Wlej wodę lub bulion do garnka (3 l), zagotuj. Wrzuć marchewkę, pietruszkę, seler i liść laurowy. Zmniejsz ogień do średniego, przykryj.
  3. Minuty 8–25 — gotowanie warzyw twardych: Gotuj pod przykryciem 17 minut. Po 15 minutach sprawdź widelcem marchewkę — ma być al dente, nie rozgotowana. Dodaj ziemniaka.
  4. Minuty 25–30 — ziemniak i brokuł: Gotuj kolejne 5 minut z ziemniakiem. Dodaj różyczki brokułu.
  5. Minuty 30–33 — makaron: Makaron ryżowy vermicelli wystarczy 2–3 minuty — sprawdź czas na opakowaniu. Wrzuć do gotującej się zupy, wymieszaj. Brokuł i makaron gotują się razem.
  6. Minuta 33–35 — finisz: Wyjmij liść laurowy. Dodaj sól, wymieszaj, spróbuj. Gotowe.
  7. Podanie: Na każdy talerz dodaj ½ łyżeczki masła (1,25 g) i łyżeczkę posiekanej natki pietruszki. Masło dodaje lekkiej kremowości bez zasmażki. Zupa ma być gorąca, ale nie wrząca (50–55°C przy podaniu).

Dlaczego bez zasmażki

Zasmażka (mąka podprażona na maśle lub oleju) zagęszcza zupę, ale wprowadza podgrzany tłuszcz i może powodować dyskomfort żołądkowy u osób z refluksem i chorobą wrzodową. Bez zasmażki zupa jest klarowna — ​i to jest pożądana konsystencja przy diecie lekkostrawnej. Jeśli chcesz gęstszej zupy, dodaj 10 g mąki ziemniaczanej rozmieszanej w 3 łyżkach zimnej wody na 2 minuty przed końcem gotowania — zagęści bez podsmażania.

Warianty modyfikacji

Wariant 1 — z lanymi kluseczkami

Pomiń makaron ryżowy. Wymieszaj 1 jajko z 4 łyżkami mąki pszennej (40 g) i szczyptą soli — masa powinna mieć konsystencję gęstej śmietany. Wlej cienkim strumieniem do gotującej się zupy, mieszając łyżką. Kluski ścięte się w 2 minuty. Wariant bezglutenowy: mąka ryżowa zamiast pszennej.

Wariant 2 — z makaronem ryżowym nitki

Dokładnie jak w przepisie bazowym. Makaron ryżowy jest bezglutenowy i łatwo przyswajalny — idealny przy celiakii lub nietolerancji glutenu na diecie lekkostrawnej.

Wariant 3 — z grzankami z białego pieczywa

Pomiń makaron. Do zupy podaj osobno grzanki: 60 g białego chleba tostowego, pokrojonego w kostkę 1 cm, podpieczonego w piekarniku 160°C przez 8 minut bez tłuszczu. Grzanki wrzuć do talerza tuż przed podaniem — zmiękną szybko w wywarze.

Wartości odżywcze (szacunkowe)

Na 1 porcję (ok. 300 ml zupy z warzywami i makaronem ryżowym): energia 145 kcal, węglowodany 28 g, białko 3,5 g, tłuszcz 2,5 g (z masła), błonnik 3 g. Na 100 ml: energia 48 kcal, węglowodany 9,3 g, białko 1,2 g, tłuszcz 0,8 g.

Warzywa dozwolone w lekkostrawnej zupie jarzynowej
Marchewka, pietruszka (korzeń), seler (korzeń), ziemniak, cukinia, brokuł (gotowany), kalafior gotowany, fasolka szparagowa gotowana, por (biała część). Warzywa gotuj do miękkości — surowe nie są lekkostrawne.
Czego nie dodawać do lekkostrawnej zupy jarzynowej
Kostka rosołowa (sól, glutaminian, przyprawy ostre), śmietana do zupy, zasmażka (mąka smażona na tłuszczu), cebula smażona, czosnek surowy, pomidory i przecier pomidorowy (przy refluksie), kapusta biała i kiszona (wzdymające), papryka ostra, chili, gotowe buliony w proszku z wzmacniaczami smaku.

Przechowywanie

Zupa bez makaronu wytrzymuje w lodówce 3 dni. Makaron dodaj świeży przy każdym podgrzaniu — gotowany makaron rozmięknie w zupie po dobie w lodówce. Nie zamrażaj: gotowane ziemniaki po zamrożeniu mają mączystą, nieprzyjemną konsystencję.

Inne lekkostrawne przepisy na zupy: zupa krem z dyni lekkostrawna i krem z marchewki z imbirem. Pełne zasady opisuję w kompletnym przewodniku po diecie lekkostrawnej.

Czy można dodać pomidory do lekkostrawnej zupy jarzynowej?

Przy refluksie i chorobie wrzodowej — nie. Pomidor jest kwaśny (pH 4,0–4,4) i nasila dolegliwości. Przy innych wskazaniach do diety lekkostrawnej (rekonwalescencja, zapalenie trzustki w remisji) pomidor gotowany w małych ilościach jest tolerowany przez część pacjentów — obserwuj indywidualnie.

Jak zagęścić zupę jarzynową bez zasmażki?

Rozmieszaj 10 g mąki ziemniaczanej w 3 łyżkach zimnej wody i wlej do zupy 2 minuty przed końcem gotowania, stale mieszając. Zagęści delikatnie bez podsmażania tłuszczu. Alternatywnie — rozgnieć jeden gotowany ziemniak widelcem i wymieszaj z zupą.

Czy makaron ryżowy jest lepszy od pszennego w diecie lekkostrawnej?

Makaron ryżowy jest bezglutenowy i ma nieco niższy indeks glikemiczny od makaronu pszennego drobnego. Dla osób bez celiakii oba są dopuszczalne — makaron ryżowy vermicelli gotuje się szybciej (2–3 min) i jest delikatniejszy w smaku.

Czy tę zupę można podać dziecku?

Tak, od 1. roku życia — przygotuj bez soli lub z minimalną ilością. Dla dzieci poniżej 2 lat zastąp domowy bulion bulionem ekologicznym dla dzieci (bez soli, bez dodatków). Brokuł i marchew gotowane są łatwo przyswajalne.

Czytaj dalej w tym temacie